- 20 Ara 2021 - 00:17 G: 08 Oca 2022 - 06:08

Ziya Gökalp Kimdir? Ziya Gökalp Hayatı ve Biyografisi…

Mehmet Ziya Gökalp Kimdir? Jön Türklerden etkilenen Ziya Gökalp İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne katıldı. Fakat “Yasak yayınları okumak ve muhalif derneklere üye olmak” gerekçeleriyle 1898 yılında 1 yıl cezaevinde yattı.

Mehmet Ziya Gökalp Kimdir? Jön Türklerden etkilenen Ziya Gökalp İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne katıldı. Fakat “Yasak yayınları okumak ve muhalif derneklere üye olmak” gerekçeleriyle 1898 yılında 1 yıl cezaevinde yattı.

Ziya Gökalp Kimdir? - Ziya Gökalp Hayatı ve Biyografisi. 3 Mayıs Türkçülük Günü’nün geride kalmasının ardından Türk milliyetçiliğinin efsane isimleri tekrar gündeme geliyor. İnternet üzerinden Türk milliyetçiliğine katkı sağlayan isimler arasında bulunan ünlü yazar Ziya Gökalp kimdir konusunda araştırmalar yapılıyor. Tam adı Mehmet Ziya Gökalp ünlü yazarımızın hayat hikâyesini yazımızın devamında bulabilirsiniz.

Mehmet Ziya Gökalp Kimdir?

Türk milliyetçiliğinin babası lakaplı Mehmet Ziya Gökalp, 23 Mart 1876 tarihinde Diyarbakır’ın Çermik beldesinde dünyaya geldi. Babası aslen Suriye Türkmeni olan Vilayet Evrak Memuru Mehmet Tevfik Efendidir. Annesi ise Pirinçcizade ailesine mensup Zeliha Hanım’dır. Mehmet Ziya Gökalp’in dayısı ise o dönemde Diyarbakır Belediye Başkanlığı yapan ve 1895 yılında Ermenilere yönelik saldırıları örgütleyen Pirinçcizade Arif Efendi’dir. Tarihte 16. yüzyıla kadar Arap ve Fars egemenliğinde kalan Diyarbakır, daha sonra Türk, Kürt ve Ermeni ırkına mensup toplulukların milli çekişmelerinin merkezi konumuna gelmiştir.

Mehmet Ziya Gökalp Kimdir? Öğrencilik Dönemi

Ziya Gökalp Diyarbakır’da başladığı eğitim hayatında ilk olarak 1886 yılında Mektebi Rüştiyei Askeriyye’de eğitim gördü. Özgürlüğe olan düşkünlüğünü ilk olarak okulda hocalık yapan Kolağası İsmail Hakkı Bey’den kaptı. Ziya Gökalp eğitim gördüğü Askeri Rüştiyesi’nin henüz son sınıfına gelmişti ki çok sevdiği babası vefat etti. Daha sonra 1890 yılında amcası olan Müderris Hacı Hasip Bey’den geleneksel İslam ilimleri dersleri almaya başladı. Eğitim hayatına İstanbul’da devam etmeyi çok isteyen Ziya Gökalp, bu fırsatı bulamadı ve 1891 yılında Diyarbakır’da bulunan İdadi Mülkiye’nin ikinci sınıfından eğitimini sürdürdü.

Bu okulda son yılında eğitim alırken “Padişahım çok yaşa” yerine “Milletim çok yaşa” diye bağırdığı için hakkında soruşturma açıldı. Kendisine verilen cezalar üzerine okul süresinin 5 yıl yerine 7 yıla uzamasının ardından 1894 yılında okuldan ayrıldı.

Liseden ayrılmasının ardından müderris olan amcasından hem Arapça hem de Farsça dersleri aldı. Bir süre sonra da Fransızca öğrenmeye başladı. Diyarbakır’da görev yapan Doktor Abdullah Cevdet Bey ile tanıştıktan sonra doktorun hayat görüşlerinden etkilendi. O dönem ekonomik sıkıntılarla da boğuştuğu bilinen Ziya Gökalp hem çok istediği halde eğitimine İstanbul’da devam edememesi hem okulunun uzatılması sebebiyle eğitim hayatını sonlandırılması hem de ailesinin kendisine evlenmek için baskı yapması gibi nedenler üzerine 18 yaşında intihar girişiminde bulundu.

Bununla birlikte intihar girişimine sebep olarak idadide bulunan hocası Dr. Yorgi Efendi’den aldığı felsefe eğitimi ve ailesinin verdiği dini eğitim arasında yaşadığı çatışmalar da gösterilmektedir. Ziya Gökalp’in 18 yaşındayken kafasına sıktığı kurşun, morfinsiz olarak güç koşullar altında yapılan cerrahi operasyon sonucunda çıkarıldı. Ameliyatı yapan da Dr. Abdullah Cevdet Bey ile Diyarbakır’da görev yapan genç bir Rus operatördü.

Jön Türklerden etkilenen Ziya Gökalp İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne katıldı. Fakat “Yasak yayınları okumak ve muhalif derneklere üye olmak” gerekçeleriyle 1898 yılında 1 yıl cezaevinde yattı.

Mehmet Ziya Gökalp Kimdir? Son Yılları

Birinci Dünya Savaşı’nın sonunda Osmanlı Devleti’nin yenilmesiyle tüm görevlerinden alındı. 1919 yılında üniversite içindeyken İngiliz askerleri tarafından tutuklandı. Yaklaşık dört ay boyunca Bekirağa Bölüğü’nde tutuklu kaldı. Ermeni soykırımı iddiaları öne sürülerek kurulan işgal mahkemelerinde yargılandı. Mahkemede kendisine yöneltilen soykırım iddialarını kesinlikle reddetmiş ve Mukatele (karşılıklı öldürme) tezini savunmuştur.

Yargılanmanın ardından kendisi gibi diğer İttihatçılarla birlikte Malta’ya sürgün edildi. Sürgündeki arkadaşlarına bu sırada felsefe ve toplumbilim dersleri verdi. Sürgün hayatı boyunca ailesiyle tek iletişim kaynağı olan mektuplar daha sonra Limni ve Malta Mektupları adıyla ortaya çıkarılan kitapta yer aldı.

Ziya Gökalp tam 2 yıl süren Malta sürgünlüğünün ardından İstanbul’a döndü. Üniversitede ders vermek niyetinde olduysa da sürgünden geldiği gerekçesiyle bu isteği reddedildi. Bunun üzerine memleketi Diyarbakır’a gitti. Ahmet Ağaoğlu’nun destekleriyle Küçük Mecmua’yı çıkardı. Yazılarıyla Kurtuluş Savaşı’na destek verdi.

İkinci Dönem TBMM’ne Atatürk tarafından Diyarbakır Vekili olarak seçildi. Vekil seçilmesi üzerine Ankara’ya yerleşen Gökalp, burada da kültürel ve düşünsel ve edebi çalışmalarını burada sürdürmeye devam etti.

Çevirmenlik de yapan Ziya Gökalp dünya klasiklerinin Türkçeye çevrilmesi konusunda birçok çalışmada yer aldı. 1924 yılında hastalığı için kısa bir süreliğine dinlenmek amacıyla İstanbul’a gitti. 25 Ekim 1924 günü İstanbul’dayken vefat den Mehmet Ziya Gökalp’in cenazesi Divanyolu’nda bulunan 2. Mahmud Türbesi haziresine defnedildi.

20 Ara 2021 - 00:17 - Biyografi


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Alfa Haber Ajansı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Alfa Haber Ajansı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Alfa Haber Ajansı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Alfa Haber Ajansı değil haberi geçen ajanstır.